Neden Herkes Satınalmacı ?
Türk Dil Kurumu Büyük Sözlükte kelime anlamı olarak satınalma ; “ Kişi, kurum ve kuruluşlarda gereksinim duyulan malları ve ihtiyaçları almaya yetkili birim” olarak belirtilmiştir.
Hepimiz aslında günlük yaşam içerisinde para harcamayı seviyor ve parayı yönetmekten hoşlanıyoruz. Bu durum aslında paranın harcanmasının yanı sıra, işletmeler açısından gücünün hissedilmesi için de aynen geçerli bir kural. Herkes yönetmek, karar vermek, işin son noktasını koyarak, karar verici olmak istiyor.
Tamam, dediğiniz gibi olsun… Buraya kadar her şey çok güzel. Ancak günün sonunda sıra yapılan işlemlerin hesabını vermeye, birilerine yapılanların nedenlerini açıklamaya geldiğinde herkes mevcut sorumluluk alanına geri dönüyor ve organizasyon içerisindeki satınalma departmanlarını adres olarak gösteriliyor.
Yani işin özü; Satınalmaya çok meraklı, ancak hesap vermekten bir o kadar hoşlanmayan organizasyon yapılarımız var.
Her sektörde, şirketlerin kurduğu sistem ve organizasyonlarda mutlaka planlanmayan olağan dışı “Acil” durumlar ile karşı karşıya kalınabilir. Özellikle canlı proseslerde bu tip durumlar daha sık oluşabilir. Bu olağan dışı durumlara karşı kurumlar satınalma prosedürlerinde özel bir alan açarak, olası durumlara karşı minimum stok bulundurulmalıdır. Acil olan plansız alımlarda mutlak surette satınalma departmanları bilgilendirilmeli oluşturulacak ortak akıl ile hareket edilmeli, bu durum asla suistimal edilmemelidir. Aksi takdirde gerçek acil durumlar hassasiyetini kaybetmekte, gerçekten yaşanacak acil durumlarda ilgili birimler reaksiyon göstermemektedir.
Ayrıca şirket yapısında bulunan tüm departmanlara satınalma departmanının fonksiyonları şirket içi bilgilendirmeler ile net bir şekilde anlatılmalı, görev ve sorumlulukları hakkında bilgi verilmelidir. Alınacak birkaç küçük önlem ile yaşanabilecek büyük problemlerin önüne geçilebilmektedir.
Geçmiş yıllarda patronun bir akrabası ya da bir yakını olan satınalmacılar, gün geçtikçe profillerini yükseltmiştir. Günümüzde satınalma önemli bir profesyonellik ve uzmanlık alanı olduğu görülmektedir. Bu sebeple tüm satınalma gruplarının ortak bazı özelliklerinin gelişmesi gerekmektedir. Bu mesleği kendisine gerçekten bir meslek olarak belirleyen ve hedefleri olan kişilerin bazı ortak özellikleri geliştirmesi kaçınılmazdır.
Öncelikli olarak satınalma uzmanlığında ilerleyecek kişilerin;
- Dürüst, ilkeli ve etik değerlere bağlı,
- Müzakere yeteneğine sahip,
- Sorumluluk üstlenebilen,
- İnsan ilişkileri çok iyi ve sosyal yanı kuvvetli,
- Araştırmacı ve sorgulayıcı,
- Mali piyasaları takip eden, ülke ve dünyada ki ekonomik gelişmelerden haberdar,
- Güncel trendleri ve fırsatları takip eden,
- Tedarikçiler, iç ve dış müşterileri ile sağlıklı iletişim kurabilen,
gibi özelliklere sahip olması gereklidir.
Unutulmamalıdır ki; Şirketler teknoloji ve iyi bir denetim mekanizması ile süreç/adım kontrollerini yaparlar. Ancak sonuçta herşey insan marifeti ile sağlanmaktadır.
Konuyu mesleğimizle ilgili güzel bir sözle bağlamak istiyorum.
“Sistem herkesi art niyetli olarak tanımlar ve buna göre kontrol eder, ancak biz dürüst ve ilkeli insanlarla çalışırız.”
Saygı ve Sevgiyle,
Satınalma Yöneticisi ve Eğitmeni
Coşkun GÜZER
